Xem vở ánh mắt

Tại Festival Huế 2000, đoàn ba lê Ðại Tây Dương của nhà biên đạo múa Régine Chopinot đã giới thiệu với công chúng Việt Nam loại hình múa đương đại với vở vũ kịch ''Giai điệu thời gian''. Lần này, R. Chopinot trở lại Festival Huế với vở vũ kịch ''Ánh mắt'', nhưng không phải là một tác phẩm hoàn thiện, mà là những lớp kịch đang trong giai đoạn ráp nối trên sàn tập.

Ðiều đó, hóa ra lại trở nên thú vị, khi khán giả Việt Nam được tận mắt chứng kiến sự lao động nghệ thuật hết sức nghiêm túc và nhọc nhằn của họ, cũng như tiếp cận một cách gần hơn thứ ngôn ngữ sân khấu đương đại vẫn còn lạ lẫm.

Sân khấu của R. Chopinot và các nghệ sĩ múa của bà là bãi cỏ trước sân Thái Miếu. Không gian sân khấu được giới hạn bằng những đường vải bố lót trên thảm cỏ. Ánh sáng là một chùm đèn ngọn trắng được kết nối ngổn ngang gây ấn tượng mạnh cho người xem. Khán giả được dẫn dắt bắt đầu từ sự ngạc nhiên trước một sân khấu không có sân khấu. Tiếp đó là sự ngạc nhiên khi đạo cụ chỉ là những chiếc bàn với đủ kiểu được mượn đâu đó từ trong các nhà dân. Ngạc nhiên hơn nữa khi trước mắt họ là một buổi tập chứ không phải là một vở diễn đã được "dọn sẵn" một cách thịnh soạn, như ở bất cứ chương trình nghệ thuật nào khác. Nhưng, điều quan trọng là họ dần dà trở nên thích thú với thầy trò và nghệ thuật của Chopinot.

Vở vũ kịch "Ánh mắt" ấy được bắt đầu bằng việc bài trí sân khấu của các diễn viên. Mười diễn viên trong trang phục màu trắng lần lượt đưa những chiếc bàn từ góc vườn ra sắp thành hàng dài giữa sân. "Hãy làm công việc đó một cách có hồn vào. Hãy múa với những chiếc bàn và đừng quên để ánh mắt của bạn quan hệ với không gian chung quanh, cũng như với bạn diễn của mình".

R. Chopinot chỉ đạo các diễn viên qua chiếc micro như một lời thoại của kịch nói. Và những con người trên sân khấu bắt đầu múa với chiếc bàn, múa với nhau, hoặc bất động một mình.

Trong khi đó, trên khán đài ở góc vườn, nhạc sĩ da đen Ravi Prassad đang tạo nhạc nền bằng âm thanh phát ra từ cổ họng, cùng với những thứ nhạc cụ của riêng ông.

Cứ thế, những hình thể trên sân khấu chìm đắm dần vào một thế giới say đắm, quyện chặt lấy nhau... Cho đến khi tiếng vỗ tay của R. Chopinot vang lên.

Sau buổi tập, chúng tôi đă có cuộc trò chuyện với nữ biên đạo múa danh tiếng của nước Pháp này.

*Thưa bà, bà muốn gửi gắm điều gì trong vở "Ánh mắt" ?

R. Chopinot: Tôi đã đến Việt Nam và bắt gặp những người nghệ sĩ múa ở Nhà hát Vũ kịch Việt Nam và Trường múa Hà Nội. Từ đó, tôi nảy ra việc dựng vở vũ kịch này với sự tham gia của các diễn viênnày. Vở vũ kịch này được dựng trên nguyên tắc không gian về cái nhìn. Bằng cách đó, mỗi nghệ sĩ múa sẽ thể hiện mối quan hệ của mình với không gian.

*Thưa bà, loại hình múa đương đại này có phải là thứ nghệ thuật mới ở nước Pháp hay không?

R. Chopinot: Chắc là không còn mới lắm đâu, bởi từ thế kỷ trước đă có ở Đức, Mỹ. ở Pháp, vào thập kỷ 50, các họa sĩ nhạc sĩ đã bắt đầu sáng tạo theo xu hướng này. Trong nghệ thuật múa, người ta thường gọi bằng thuật ngữ "múa đương đại".

*Bà đã sử dụng ngôn ngữ đó để bày tỏ cái ánh mắt như thế nào trong vở vũ kịch này?

R. Chopinot: Tôi muốn tạo một cách nhìn về không gian với đầy đủ các góc cạnh của nó. Tôi muốn mọi người hăy nhìn mọi vật bằng tình cảm của mình. Việc thay đổi cách nhìn chính là thay đổi tư tưởng của mình vậy. Và khi chúng ta nhìn vật gì đó thì hãy để cho nó nhìn lại mình, bằng ánh mắt của nó.
Xin cảm ơn bà.

Minh Tự
 
Các kỳ Festival Huế
Đăng ký nhận tin
---