Mấy suy nghĩ qua xem phòng trưng bày

Với những gì thấy được, cảm nhận được qua xem phòng trưng bày có thể khẳng định rằng, trong 2000 năm qua, do vị trí địa lý thuận lợi, Việt Nam đã có dịp tiếp xúc với nhiều dân tộc, nhiều nền văn hóa trên thế giới. Những cuộc tiếp xúc, giao lưu ấy tuy tính chất và mức độ khác nhau song đã làm đa dạng hơn cho nền văn hóa Việt Nam.

Đồng thời, những cuộc tiếp xúc đó đã để lại trên đất Việt Nam những di tích và di vật vô cùng quí giá, thể hiện lịch sử và mối quan hệ giữa Việt Nam và các nước, từ đó góp phần củng cố tình hữu nghị, mối quan hệ giao thương giữa Việt Nam và các nước. Chính những tư liệu lịch sử (văn bản và hiện vật) còn lưu lại cho đến nay đã chứng minh rằng, ngay từ đầu công nguyên việc tiếp xúc giao lưu của Việt Nam với các nền văn hóa khác đã có trên cả 3 miền đất nước. Khu vực phía bắc giao tiếp với nền văn hóa Trung Hoa và trong suốt 20 thế kỷ, sự giao tiếp này hầu như không hề gián đoạn. Khu vực miền trung các dân cư Vương quốc Champa giao tiếp với nền văn hóa Ấn độ. Ở khu vực miền nam các cư dân văn hóa Óc Eo không chỉ giao tiếp với văn hóa Ấn Độ, mà còn giao tiếp với nền văn hóa Trung Hoa, văn hóa vùng Ðịa Trung Hải... Từ thế kỷ thứ 10, sau khi giành được quyền tự chủ, việc tiếp xúc giao lưu của Việt Nam bắt đầu mở rộng thêm, nhất là đối với các nước phương Đông và thế kỷ 16, 17 trở đi bắt đầu giao lưu với các nước Phương Tây.

Hiện nay, những vật chứng liên quan đến việc giao lưu văn hóa với Việt Nam trong 2000 năm qua đang được lưu giữ ở nhiều bảo tàng khác nhau trên thế giới cũng như ở Việt Nam, trong đó có Bảo tàng Lịch sử Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thừa Thiên Huế và ngay cả ở những nhà sưu tập tư nhân. Ðáng chú ý là công việc trưng bày lần này, tại Bảo tàng Tổng hợp Thừa Thiên - Huế có gần 300 di vật có xuất xứ từ các nước khác nhau trên thế giới như : Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Indonesia,Thái Lan, Campuchia, Lào, Myanma, Ấn Ðộ, Pháp, Ý, Anh, Hà Lan, Tây Ban Nha, Mehico, Mỹ, v.v...

Các di vật trưng bày tại đây được phân loại chủ yếu theo xuất xứ và phong cách chế tác của hiện vật, cụ thể gồm: di vật do Việt Nam sản xuất chịu ảnh hưởng của nước ngoài sản xuất theo yêu cầu của Việt Nam; Di vật do nước ngoài đặt Việt Nam làm.
Về loại hình, di vật trưng bày tại đây gồm: đồ gia dụng, đồ trang trí và đồ thờ cúng với nhiều loại chất liệu khác nhau : đồng, gốm, gỗ, ngà, vàng, bạc, đá quí, v.v... có khung niên đại từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 20. Ngoài số di vật nói trên, tại đây còn trưng bày, gần 80 hình ảnh những di vật quí chưa có dịp trưng bày và một số tư liệu, bản đồ..., giới thiệu về vị trí của Việt Nam trong khu vực Ðông Nam Á thế kỷ XII, XVII; và các di vật của Việt Nam hiện lưu giữ tại các nước khác nhau trên thế giới; và các mô típ trang trí hoa văn tiêu biểu trên các di vật cho thấy, giá trị của các di sản văn hóa Việt Nam trong kho tàng di sản văn hóa nhân loại.

Theo TS Trịnh Thị Hòa - Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Việt Nam TP.HCM, gần 300 di vật và trên 100 tư liệu, hình ảnh, bản đồ được trưng bày trong dịp này chỉ là một phần nhỏ trong số các di vật có liên quan đến mối quan hệ, giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và các nước trên thế giới. Tại các Bảo tàng khác nhau của Việt Nam cũng như trong rất nhiều nhà sưu tập tư nhân trên mọi miền đất nước còn lưu giữ hàng nghìn di vật về đề tài thú vị này, trong đó có giới sưu tập của Cố đô Huế.

Ðiều đáng mừng là trong lần trưng bày tại đây có sự phối hợp chặt chẽ của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam TP.HCM, Bảo tàng mỹ thuật Cung đình Huế cùng 12 nhà sưu tập, trong đó có 9 nhà sưu tập của các tỉnh, Thành phố như: TP.HCM, Bình Dương, Tiền Giang, Bình Ðịnh, Thừa Thiên - Huế. Thành phần tham gia trưng bày cũng rất đơn giản, với nhiều ngành, giới khác nhau, trong đó có các nhà nghiên cứu, nhà kinh doanh, Linh mục, Việt kiều, công chức, cán bộ hưu trí.

TS Trịnh Thị Hòa cho biết thêm, vấn đề đặt ra là trong tương lai, với việc đẩy mạnh chủ trương “xã hội hóa" hoạt động bảo tàng "Bảo tàng LSV TPHCM, Bảo tàng Tổng hợp Thừa Thiên Huế sẽ phối hợp tổ chức trưng bày hoặc tạo điều kiện cho các nhà sưu tập lần lượt giới thiệu các sưu tập của họ không chỉ liên quan đến vấn đề giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và các nước, mà có thể về nhiều đề tài khác nhau vì một mục đích chung rất cao cả và thiết thực là góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa một vấn đề đang trở thành cấp bách và mang tính toàn cầu.

Mong rằng, những lần trưng bày sắp tới sẽ có sự tham gia nhiều hơn nữa của những nhà sưu tập của Thừa Thiên Huế nơi còn lưu giữ nhiều cổ vật của đất nước. Mặt khác, làm sao để phòng trưng bày đến được với công chúng? Đó là vấn đề cần được quan tâm. Nên chăng cần có những cuộc trưng bày lưu động như Bảo tàng tổng hợp tỉnh, Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Thừa Thiên Huế đã làm.

(NBH - Thừa Thiên Huế 3/5/2002)
 
Các kỳ Festival Huế
Đăng ký nhận tin
---