Leng ceng...leng ceng..chuông...gió

Tại Festival nghề truyền thống Huế 2005, 1000 chiếc chuông gió được treo dọc theo bờ Nam sông Hương, ven đường Nguyễn Đình Chiểu.

Chưa bao giờ ở Huế xuất hiện một số lượng chuông gió nhiều như vậy. Và điều đặc biệt hơn là ý tưởng sáng tạo của Ban tổ chức và nghệ nhân làm chuông gió, với mô hình của những chiếc nón lá Huế thu nhỏ lại, và đuôi chuông là những tấm thẻ kính lấp lánh ánh sáng.

 Đứng ở lòng đường đi bộ Nguyễn Đình Chiểu, nhìn dọc theo bờ sông Hương chỉ thấy một rừng chuông gió ngập tràn ánh nắng mặt trời. Khi có gió thổi qua, những chiếc chuông đung đưa nhè nhẹ, tiếng chuông vang lên thật khẽ tạo ra những thanh âm dịu dàng. Khó có thể nói ai là người đã làm chiếc chuông gió đầu tiên ở Huế. Chỉ biết chuông gió có mặt ở khắp nơi từ các ngôi chùa, đến các khách sạn, nhà hàng và nhiều gia đình. Ở những ngôi chùa Huế chuông gió được treo trước hiên, ở những vị trí có nhiều gió. Tiếng chuông kêu suốt ngày đêm những chuỗi âm thanh an lành, tạo ra một niềm thanh thoát kỳ lạ. Không chỉ tạo ra âm thanh, bản thân những chiếc chuông gió là một sản phẩm nghệ thuật trang trí hài hòa. Chiếm một khoảng không gian rất nhỏ, sự có mặt của những chiếc chuông gió làm gần lại những khoảng không gian xa vắng, và tạo ra một niềm vui nho nhỏ của trẻ thơ. Còn ở nhà riêng của nhiều người Huế, chuông gió được treo bên cửa sổ, giữa phòng khách hay lối vào giữa nhà. Khi không có gió, chuông là vật trang trí, còn những khi gió lên, tiếng chuông ấm áp vang vang khắp ngôi nhà. Từ đâu đó len lỏi vào tâm hồn một niềm vui bình dị.

Chuông gió Huế có rất nhiều loại. Nếu lấy chất liệu làm tên gọi, có chuông tre, chuông gỗ, chuông kim loại, chuông thủy tinh, chuông giấy,... nói chung là những vật liệu khi va đập vào nhau có thể tạo ra tiếng kêu. Còn nếu lấy hình dáng làm tên gọi thì có vô vàng loại chuông gió mà mỗi người gọi theo một cách riêng. Làm công phu nhất là những chiếc chuông gió ở các nhà chùa, được làm chủ yếu bằng tre gỗ và kim loại. Chuông gió làm thủ công thường có vẻ đẹp riêng khác với loại chuông gió công nghiệp được sản xuất hàng loạt và bày bán ở khắp nơi. Vì là một không gian treo lỏng nên chuông gió Huế có hình thức phong phú vô cùng. Ngoài cái lõi là vật liệu tạo ra tiếng kêu, phần còn lại người làm chuông có thể sáng tạo thêm bớt tùy thích. Vì sự đa dạng ấy mà người Huế thường gọi chuông bằng một cái tên là “chuông gió”. Ngoài ra, chuông gió còn có một tên gọi khác bằng Hán ngữ rất sang trọng là “phong linh”. Đó là một cái tên đẹp bởi sức gợi của ngôn từ và một chiều sâu được phong kín ở bên trong.

Ngắm những chiếc chuông gió hình nón lá treo tràn ngập hiên đường Nguyễn Đình Chiểu, lặng lẽ nghe chuỗi âm thanh dịu dàng rơi thật khẽ vào bầu không gian xa vắng, tôi chợt nhớ chiếc chuông gió treo ở am Mây tía, chùa Huyền Không. Chiếc chuông ấy được làm bằng trúc, tiếng kêu của nó như tiếng gió thổi qua một rừng tùng, vi vu vô thường với thiên địa chi nhân.

Và với một ngàn chiếc chuông gió, người Huế đã lập một ghi nét mới tấn danh những bàn tay vàng, thể hiện một tâm hồn yêu thiên nhiên muốn thu giữ đất trời trong tiếng chuông ngân
 

 
Các kỳ Festival nghề truyền thống Huế
Đăng ký nhận tin