Lễ hội Tiến sĩ Võ
Một màn thi trong lễ hội Tiến sĩ Võ tại sân Nghinh Lương Đình

Trong 143 năm tồn tại, triều Nguyễn tổ chức được 39 khoa thi Hội Tiến sĩ Văn, nhưng chỉ tổ chức được 3 khoa thi Tiến sĩ Võ. Các khoa thi Tiến sĩ võ này đều được diễn ra dưới triều vua Tự Đức. Cụ thể là khoa Ất Sửu 1865, khoa Mậu Thìn 1868, và ân khoa Kỷ Tỵ 1869, chọn được 10 vị Tiến sĩ và 22 vị Phó bảng. Các vị Tiến sĩ võ được khắc tên trên bia đá dựng tại sân Võ Miếu (được xây dựng bên cạnh Văn Miếu) để tôn vinh võ học và những người có công lao với đất nước.

Như vậy, khoa thi cuối cùng về Tiến sĩ Võ cách đây đã tròn 140 năm. Do vậy, các vấn đề về thể thức, trang phục, nghi trượng, âm nhạc trong nghi lễ thi cử dần dần bị mai một, chỉ còn lại vài trang tư liệu mô tả nội dung thi, thời gian thi, phép thi...

Cụ thể:

- Nội dung thi:

+ Trường nhất: Thi xách tạ chì

+ Trường nhì: Múa côn và múa thương

+ Trường ba: Bắn súng điểu thương

+ Phúc hạch: Bắn súng điểu thương

- Thời gian:

+ Mồng 2 tháng 5 tiến trường.

+ Mồng 6 - 7: Thi trường nhất.

+ 10 - 11: Thi trường nhì.

+ 14 - 19: Thi trường ba.

+ 22: Phúc thí bằng bài thi văn.

+ 25: Yết bảng.

- Không gian:

+ Khảo thí về hành binh và phương pháp bài binh bố trận tại Tả Đãi Lậu Viện

+ Khảo thí các môn võ nghệ tại thao trường Cẩm Y Vệ

+ Khảo thí bắn súng điểu thương tại trường bắn Đông Ba.

Tùy từng khoa, có thay đổi đôi chút song không mấy khác biệt.

Trong khuôn khổ Festival 2008, lần đầu tiên Lễ hội Tiến sĩ Võ được tái hiện. Đây cũng là một trong 5 lễ hội chính sẽ được phục dựng và đưa vào phục vụ trong dịp Festival Huế 2008.

Lễ hội Tiến sĩ Võ được tổ chức tập trung tại không gian từ Phu Văn Lâu đến Nghênh Lương Đình ( bắt đầu là đám rước Chiếu chỉ từ Ngọ Môn ra Phu Văn Lâu). Thời gian dự kiến bắt đầu từ 6h00 (đám rước Chiếu chỉ xuất cung) cho đến 11h00 (đám rước Tiến sĩ vào cổng Hiển Nhân).

Trong ý tưởng của người tổ chức, không phải phục hồi chân xác một kỳ thi trong lịch sử mà chỉ vận dụng tri thức lịch sử về Hội thí Tiến sĩ Võ để xây dựng thành một Lễ hội dưới hình thức một cuộc chung khảo. Do vậy, có một số chi tiết ở những thời điểm khác nhau như các môn thi, ban áo mão, cưỡi ngựa dạo phố phường, vào thưởng yến ở Duyệt Thị Đường... củng được mang vào lễ hội mang tính biểu trưng nhằm hướng đến cái đích cuối cùng là phục vụ nhu cầu thưởng lãm của đông đảo quần chúng.

Tuy nhiên, chất liệu Võ thuật được đưa vào trong Lễ hội là chất liệu thật. Ban tổ chức cố gắng tiến tới sự chuẩn xác của các môn võ thuật, với hoài vọng bảo tồn võ truyền thống của cha ông, và nhân đây xiển dương tinh hoa võ cổ truyền của dân tộc. Từ đó, ban tổ chức đã mời các Võ sư danh tiếng trong toàn quốc để thủ vai Tiến sĩ Võ; mời các đoàn Võ sư ở TP HCM, Bình Định, Quãng Nam, Quãng Bình và tất nhiên ở TTH tham gia các nội dung đối luyện; mời các võ sư phụ trách các môn phái lớn huấn luyện đao, thương, côn, kiếm... cho 130 võ sinh để đồng diễn dưới màu áo Cẩm vệ binh...

Lễ hội Tiến sĩ Võ có thể khái lược qua 5 bước:

1- Rước Chiếu chỉ từ Ngọ Môn ra Phu Văn Lâu

2- Tuyên đọc Chiếu chỉ tại Phu Văn Lâu với ý nghĩa: Cho chung khảo 7 võ thí sinh trúng cách trong hội thí, và tuyên bố các môn đã vượt qua trong Hội thí (những môn không tổ chức được trong Lễ hội).

3- Chung khảo các môn thi: Trận pháp (mang tính biểu trưng), múa côn, quyền, đao, kiếm... và đối luyện tay không - tay không, tay không - binh khí, binh khí - binh khí.

4- Tuyên bố danh sách Tiến sĩ và ban áo mão

5- Đám rước Tiến sĩ từ Nghênh Lương Đình vào Duyệt Thị Đường với ý nghĩa vào dự Yến tiệc.

Nói chung, nguyên tắc phục hồi đề ra ở đây là nhấn mạnh đến tính cộng đồng, đề cao ý nghĩa giáo dục của cuộc lễ, tôn vinh giáo dục nhân tài, tạo một sân chơi trong Festival Huế 2008, đồng thời chế ra một sản phẩm du lịch độc đáo, mang tính nhân văn cao.

 
Các kỳ Festival Huế
Đăng ký nhận tin
---